Tom 6 antologii Rakietowe szlaki, który szykujemy na tegoroczny festiwal w Nidzicy, będzie jednym z najgrubszych, a jednocześnie będzie zawierał najmniej tekstów, bo tylko 9. Są to jednak opowiadania, nowele i mikropowieści na tyle długie, że wypełnią tom bez problemu. Tylko trzy nowości: Bishop, Haldeman i Aldiss to prawie połowa tomu. To opowiadania doskonałe – dotąd nie wydane w Polsce, bo objętość eliminowała je z tradycyjnych antologii czy czasopism. Mając siedmiotomowy cykl, mogliśmy sobie pozwolić na „odżałowanie” jednego woluminu właśnie na takie longi. Chciałbym zresztą „żałować” takie teksty przy każdej okazji -  tak sobie myślę, że ten tom Was zachwyci. Nowela Aldissa jest odjechana i ma to wszystko, za co lubimy science fiction. Haldeman – brak słów, nie wiem czemu jeszcze tej noweli u nas nie wydano. Naprawiamy ten kardynalny błąd.  Bishop – cudowny. I nieważne, jakie nagrody te teksty zgarnęły, a było ich dużo. Należały im się.

Pozostałe nowele wcale nie ustępują nowościom. Nostalgiczny tym razem Sheckley, poruszający do głębi Varley (chyba najlepsza jego rzecz, jaką napisał), dwa klasyczne opowiadania Nivena i Pohla, klasyk Browna pasujący do tekstu Pohla, i polski rodzynek – opowiadanie Andrzeja Ziemiańskiego. Zdecydowanie miejsce w panteonie mu się należy.

Oto zawartość szóstki:

Michael Bishop – Krzyk serca
Brian W. Aldiss – Śliniaste drzewo
Joe Haldeman -    W duchu Hemingwaya
Larry Niven – Pogranicze Sol
Robert Sheckley – Niekończący się western
Andrzej Ziemiański – Autobahn nach Poznań
John Varley – Uporczywość widzenia
Frederik Pohl – Fermi i mróz
Frederik Brown – Kopuła

Krótka historia science fiction

Szkic drugi

W pierwszym szkicu o historii literatury science fiction pisałem o powstaniu tego gatunku, próbach jego zdefiniowania, założeniu licznych czasopism, dostrzeżeniu fantastyki naukowej przez wydawnictwa (choć w większości były to oficyny zakładane przez ludzi z fandomu), dyktaturze redaktorów oraz zatrzaśnięciu drzwi getta.
Skupiłem się na fantastyce amerykańskiej, bo science fiction powstała w Ameryce (choć jej prekursor, Wells, był Brytyjczykiem), tam się rozwinęła, stamtąd emanowała na wszystkie kraje anglojęzyczne. Fantastyka naukowa miała zawsze ograniczony zasięg, jeśli myślimy w skali globu. Powstała w najbardziej rozwiniętym przemysłowo kraju świata, bo zaistniała z zainteresowań techniką i nauką. Popularność zdobyła w krajach cywilizacji zachodniej, bo tu trafiła na podatny grunt. Nawet w Europie są jednak kraje, gdzie SF nie wyszła poza nieśmiałe i amatorskie próby (choćby Grecja czy Turcja).

Podajemy zawartość piątego tomu, który pojawi się w sprzedaży w kwietniu. Cztery teksty nowe, sporo nagrodzonych. Jest co czytać.

Barrington J. BAYLEY „The Ship of Disaster”   NEW
Harlan ELLISON „Chłopiec i jego pies”        Nebula, nominacja Hugo
Fritz LEIBER „Zdążyć na Zeppelina”        Hugo, Nebula, nominacja Locus
George R.R. MARTIN „Pieśń dla Lyanny”      Hugo, Locus, nominacja Nebula
Larry NIVEN „Gwiazda neutronowa”      NEW Hugo
Marek ORAMUS „Opowieść Wigilijna”   NEW
Robert SHECKLEY „Bilet na Tranai”
Robert SILVERBERG „Tajemny gość”       Locus, nominacja Hugo, nominacja Nebula
Clifford D. SIMAK „Wielkie podwórze frontowe”        Hugo
Michael SWANWICK „Legiony czasu”    NEW Hugo, nominacja Locus
Jack VANCE „Księżycowa ćma”
Roger ZELAZNY „Bramy jego twarzy, lampy jego ust”      Nebula, nominacja Hugo

Alan (Kajsanbekowicz) Kubatjew (ur. 1952) pochodzi z Ałma Aty. W dokumentach ma wpisany dzień narodzin 31 września, stąd już przy narodzinach został niejako naznaczony jako fantasta. Debiutował w wieku 26 lat. Oprócz pisania fantastyki zajmuje się też jej tłumaczeniem z języka angielskiego, m.in. powieści Poula Andersona.

Laureat nagród Strannik i wyróżnień braci Strugackich. Obecnie pracuje aż na dwóch uczelniach, co powoduje chroniczny brak czasu na pisanie. Żonaty, ma córkę.

Maciej Garbacz, autor okładek do serii, zrobił lifting okładki czwartego tomu. Wszystkie pozostałe miały plan pierwszy – jakiś pojazd, statek, sondę czy stację kosmiczną, a ta okładka była właściwie tylko pejzażem kosmicznym. Teraz jest chyba lepiej.

Tom idzie do druku  w przyszłym tygodniu, premiera 31 stycznia.

Siergiej Siniakin (ur. 1953) Pisarz rosyjski, mieszka w Wołgogradzie. Z wykształcenia prawnik. Debiutował dość późno na polu fantastyki, bo dopiero w 1988 roku, pierwszą książkę, zbiór opowiadań Трансгалай, opublikował w dwa lata później.

Ma na swym koncie siedem powieści, najbardziej znane to: Осколки зеркала i Реинкарнатор oraz wiele nowel i opowiadań.

Nowela „Mnich na skraju ziemi”  jest jego najbardziej znanym utworem, otrzymał za nią nagrodę Brązowego Ślimaka w 1999 roku (nagroda przyznawana przez Borysa Strugackiego).

Jack Vance (wł. John Holbrock Vance) urodził się w 1916 roku. Od opublikowania pierwszego opowiadania w 1945 roku w „Thrilling Wonder Stories” jest jednym z najbardziej popularnych i poważanych amerykańskich pisarzy fantasy. Do inspiracji twórczością Vance’a przyznają się dwa pokolenia pisarzy, od George’a R.R. Martina zaczynając, przez Dana Simmonsa, Roberta Silverberga i Luciusa Sheparda, a na Glenie Cooku kończąc. 30 wybitnych pisarzy fantasy złożyło mu wspaniały hołd, publikując antologię Pieśni Umierającej Ziemi.

Umierająca Ziemia to dzisiaj najbardziej znane i już kultowe dzieło Vance’a, opowieść o schyłku Ziemi, gdzie pozostało tylko grono dziwaków posługujących się magią (choć tak naprawdę to bardzo zaawansowana technika). Na cykl składa się zbiór Umierająca Ziemia i trzy powieści o jednym z najbardziej parszywych i nieprzyjemnych typów w dziejach fantasy, Cugelu.

W Polsce Vance znany jest z kilku doskonałych opowiadań (nagrodzonych licznymi laurami), space opery Pięć Złotych Obręczy, trylogii osadzonej  czasach arturiańskich Lyonesse i wydanych nowelek: Władcy smoków i Ostatni zamek.

Stephen R(eeder) Donaldson, amerykański pisarz fantasy i science fiction, urodzony w 1947 roku. Specjalizuje się w fantasy, a jego cyklu o Tomaszu Niedowiarku przyniósł mu wielka popularność. Wprowadził w nim do fantasy bohatera nietuzinkowego, negatywnego. Pierwsza trylogia sprzedała się w nakładzie ponad 10 milionów egzemplarzy, obecnie to już trzy trylogie, kolejny tom zapowiadany jest na 2013 rok.

Drugi znany cykl Donaldsona, Gap, osadzony jest w dalekiej przyszłości, gdy ludzkość eksploatuje planety, księżyce i asteroidy.

Joe Haldeman (wł. Joseph William Haldeman), amerykański pisarz science fiction, urodzony w . W 1967 roku służył w wojskach inżynieryjnych w Wietnamie, ranny, odznaczony, swoje przeżycia i doświadczenia przelał na papier w powieści Wieczna wojna, bodaj najlepszej militarnej fantastyce wszech czasów. Opowiedział w niej historię międzygwiezdnego konfliktu ludzi z obcymi, wojny prowadzonej z prędkościami relatywistycznymi, gdzie potyczki się toczą, pomimo podpisania pokoju, gdyż nikt o tym nie wie. Powieść ma zostać zekranizowana w 2013 roku przez Ridleya Scotta. Na podstawie książki powstał też słynny komiks spółki Haldeman – Marvano.

Za Wieczną wojnę Haldeman otrzymał otrzymał wszelkie możliwe nagrody SF: Hugo, Nebulę i Locusa (a w Polsce Sfinksa), sukces próbował wykorzystać pisząc kontynuację – Wieczny pokój, a następnie Wieczną miłość.

W Polsce znany z kilku znakomitych opowiadań: „Trzechsetlecie” (Hugo), „Groby” (Nebula) czy „Drugi wzrok” (Hugo) oraz powieści Kamuflaż.

Pisarz z wykształcenia jest astronomem, sporadycznie wykłada na MIT.

Jego starszy brat, nieżyjący już Jack C. Haldeman był także pisarzem SF.

Rafał A(leksander) Ziemkiewicz, urodzony w 1964 roku pisarz, dziennikarz, publicysta, komentator polityczny, działacz fandomu. Laureat licznych nagród za twórczość fantastyczną (Zajdel, Sfinks, Śląkfa) i dziennikarską (nagroda Kisiela).

Debiutował w 1982 roku opowiadaniem „Z palcem na spuście”, pierwszą książkę opublikował w 1987 roku – zbiór Władca szczurów. W tej chwili ma na koncie 4 powieści fantastyczne: Wybrańcy bogów, Pieprzony los kataryniarza, Walc stulecia, Ognie na skałach i 3 powieści mainstreamowe:  Ciało obce, Zgred i Żywina.

Do tego trzeba doliczyć kilka zbiorów opowiadań i dziewięć książek publicystycznych.

Jeśli chodzi o fantastykę, to chyba największe sukcesy Ziemkiewicz odnosił na początku lat 90., kiedy opublikował kilka głośnych opowiadań: „Szosa na Zaleszczyki” (dla Wizji alternatywnych 1), „Jawnogrzesznica” i „Źródło bez wody” (dla Wizji alternatywnych 2). Połączył w nich fantastykę bliskiego zasięgu typu zajdlowskiego z elementami publicystyki.